Bodem projecten


Hoe verdicht is Nederland?

Prominente rol voor Penetrologger in onderzoek Wageningen University & Research

Tijdens een grootschalig onderzoeksproject in de jaren ’90 onderzocht Wageningen University & Research (WUR) de aanwezigheid van organische stof in de Nederlandse bodem. Op maar liefst 1.400 locaties werden bodemmonsters genomen. Eind 2018 kreeg dit onderzoek een vervolg en werden de 1.400 locaties wederom bezocht. Dit keer alleen niet alleen om organische stof te meten maar ook de indringingsweerstand. Het laatste kan na analyse inzicht geven in verdichting. Willy de Groot en Paul Gerritsen zijn allebei betrokken bij dit omvangrijke onderzoek waarin de Eijkelkamp Penetrologger een prominente rol speelt.

‘Het was een unieke kans om parallel aan het onderzoek naar de aanwezigheid van organische stof in de Nederlandse bodem ook gelijk indringingsweerstandsmetingen uit te voeren, want zoveel locaties afgaan vraagt om veel organisatie’, aldus Willy de Groot, Bodemkundig Onderzoeker bij de WUR. ‘Zo kwamen we er al vrij snel achter dat we met de beschikbare capaciteit en tijd lang niet zoveel metingen konden uitvoeren als we vooraf bedacht hadden. Daarom hebben we de hulp ingeschakeld van Eurofins omdat zij ruime ervaring hebben in het analyseren en vaststellen van de bodemkwaliteit. Maar het meten van de indringingsweerstand is andere koek en daarom hebben we een aantal instructiedagen georganiseerd. De 35 medewerkers van Eurofins die de metingen moesten gaan uitvoeren, werden in groepen verdeeld en kregen uitleg over het gebruik van de Penetrologger. Zo werd de bijbehorende software uitvoerig behandeld en de techniek van het werken met de Penetrologger: de pen recht boven het gat houden, niet wrikken, wees nauwkeurig. Vervolgens kwam er een praktisch gedeelte waarbij er in het veld met de apparatuur werd gewerkt.’

‘De Penetrologger is vaste keus bij onderzoek naar verdichting.' 
Willy de Groot - Wageningen University & Research

‘Inmiddels zijn ze volop aan het meten. Wij leveren de adresgegevens van de meetlocaties aan, regelen eventuele vergunningen en Eurofins coördineert het verder. Of we uiteindelijk op 1.400 metingen uitkomen is trouwens maar de vraag. Zo zijn er bijvoorbeeld mensen die geen toestemming geven om op hun terrein een meting uit te voeren en locaties die in de jaren ’90 nog bouwland waren en inmiddels bebouwd en waar het dus onmogelijk is om een meting uit te voeren. Ik verwacht dat we uiteindelijk rond de 1.200 metingen uitkomen.’

‘De Penetrologger is vaste keus bij onderzoek naar verdichting. Collega en specialist op het gebied van verdichting Jan van den Akker gebruikt voor EU-projecten op het gebied van bodemstrategie ook vaak de Penetrologger. Zo doen we in Odiliapeel een proef met sorghum, een tropisch graangewas dat mogelijk verdichting kan opheffen in de bodem omdat de wortels van sorghum zich wel een weg door verdichte bodem kunnen banen. Op een proefveld staan mais en sorghum naast elkaar en daar meten we dus ook met de Penetrologger om te kijken of we verschillen zien en zo ja, wat deze verschillen dan zijn. We moeten daarbij wel opletten dat we de proef niet zelf verstoren. Want door intensief te meten, kun je die bodem ook weer beïnvloeden. We werken dus netjes in de randstroken. Kortom, de Penetrologger wordt naast monitoring ook op maatregel- of proefniveau ingezet om nieuwe maatregelen tegen verdichting te bedenken.’

Data uit heel Nederland

‘Als alle locaties zijn bezocht, gaan wij aan de slag met het verwerken van de data. Het is een enorme dataset, dus dat zal een flinke klus worden’, vertelt Paul Gerritsen, DLO HBO Onderzoeker bij de WUR. ‘Per meetlocatie willen we een paar kengetallen eruit filteren, zoals op welke diepte is de indringingsweerstand het hoogst, op welke diepte hebben ze überhaupt kunnen meten en wat is de maximale diepte. Uiteindelijk krijg je een gemiddelde curve per locatie die we weer gebruiken om te kijken hoe de relatie is ten opzichte van de dichtheid. En daar kunnen we natuurlijk een aardig verband uit analyseren. Waar in Nederland speelt de verdichting het meest? Waar zit de grootste zorg?’

‘Het is bekend dat bodemverdichting in de landbouw, door actieve grondbewerking, een rol speelt. Maar dit onderzoek gaat ons ook meer inzicht geven in wat er in de natuur gebeurt op dit gebied. Het is dus heel mooi dat we binnen deze dataset heel Nederland te pakken hebben.’

XL LG MD SM XS

Wij gebruiken cookies voor uw gebruiksgemak en om u relevante aanbiedingen te kunnen doen. Door verder te surfen accepteert u cookies van eijkelkamp.com.

OK